فواید شیر مادر

 شیر مادر عاری از خطر مسمومیت، دارای درجه حرارت مناسب و بدون نیاز به تجهیزات خاص، همواره در دسترس کودک است.

فواید شیر مادر چیست؟

در این مطلب از بخش تغذیه سالم سایت طبیب باشی به بررسی فواید انکار نشدنی شیر مادر میپردازیم.

شیر مادر چیست؟

شیری که از پستان مادر برای فرزند بدست میاید که اولین خوراک نوزادان تازه به دنیا آمده است تا زمانی که نوزاد بتواند مواد خوراکی دیگر را بخورد و هضم نماید.

ماندگاری شیر مادر

  • اتاق با دمای ۲۵ درجه: ۶ تا ۸ ساعت
  • یخچال با دمای ۴ درجه: ۵ روز
  • جا یخی یخچال با دمای ۱۵- درجه: ۲ هفته
  • فریز یخچال با دمای ۲۰- درجه: ۶ ماه تا ۱ سال
  • فریزر با دمای ۱۸- درجه: ۳ تا ۶ ماه
  • کیف عایق حرارتی با بسته یخ: ۲۴ ساعت

فواید شیر مادر برای نوزادان

  • تقویت رابطه عاطفی و تامین نیازهای احساسی

نوزاد به هنگام مکیدن پستان، صدای قلب مادر را شنیده و آرامش پیدا میکند. روان شناسان معتقدند نوزادانی که از پستان مادر شیر تغذیه میکنند از نظر روانی و جسمی سالم تر، دارای روحیه شاد تر و خرسند و از نظر اخلاقی در کودک اثر مثبت فراوانی دارد.

  • تغذیه کامل و غنی بدون نیاز به افزودنی

شیر مادر شامل تمام مواد مغذی (پروتئین و چربی مناسب) است که شیرخوار در ۴ تا ۶ ماهه ی اول زندگی به آن ها احتیاج دارد و سریع و راحت هضم میشود.

  • تکامل بینایی، تکلم و اندام حرکتی

کودکانی که از شیر مادر تغذیه نموده اند، خیلی سریع تر به تکامل حرکتی، تکلم و بینایی دسترسی پیدا مینمایند.

  • هضم آسان و سریع

شیر مادر به آسانی و با سرعت هضم میگردد از این رو نوزادانی که از شیر مادر تغذیه میکنند، زودتر از سایر کودکان گرسنه میشوند.

  • تقویت رابطه روانی و تعیلم و تربیت

تغذیه‌ نوزاد از پستان مادر باعث ایجاد رابطه ی روانی عمیق و محکمی بین کودک و مادر میشود و وابستگی آنها را به هم زیاد میکند. نزدیکی جسمی و روانی شیرخوار با مادرش در ساعات و روزهای اول زندگی، باعث دستیابی بهتر او به تعلیم و تربیت و موفقیت های بیشتر در آینده میگردد.

  • هضم چربی

شیر مادر به دلیل دارا بودن آنزیم مخصوصی به نام لیپاز (نقش اختصاصی در تبدیل تری گلیسرید به گلیسرول و اسید چرب را ایفا مینماید) به هضم چربی در بدن نوزاد کمک فراوانی میکند.

  • کاهش ابتلا به بیماری و بهبود سریعتر
  • تقویت سیستم ایمنی بدن و جلوگیری از سرطان های دوران نوزادی (کانسر)
  • کاهش سرطان پستان در نوزادان دختر در آینده
  • کاهش ریسک ابتلا به فتق کشاله ران
  • کمتر شدن مشکلات قلبی و عروقی به خصوص هنگام تغذیه کودک از پستان مادر
  • تامین آب بدن نوزاد حتی اگر در آب و هوای گرم زندگی کنند
  • جلوگیری از کاهش آهن در بدن نوزاد
  • پیشگیری از مرگ ناگهانی نوزادان
  • ضد درد طبیعی برای نوزادان
  • کاهش شانس چاقی در آینده
  • افزایش خواب کودک
  • افزایش تاثیر واکسن
  • افزایش هوش و رشد مغز
  • افزایش رشد اجتماعی و شناختی
  • بهبود رشد فک و دندان
  • خوشبو شدن نوزادان
  • بهبود هماهنگی چشم و دست نوزادان با مکیدن پستان مادر
  • بهترشدن پوست نوزاد
  • جلوگیری از ابتلا به انواع بیماری و عفونت
  1. بیماری های اسهالی (قاتل عمده شیرخواران)
  2. عفونت حاد دستگاه تنفسی (دومین قاتل عمده نوزادان)
  3. ام اس
  4. دیابت
  5. هپاتیت
  6. رماتیسم مفصلی (آرتریت روماتوئید)
  7. هوچکین (یک نوع بیماری بدخیم غدد لنفاوی)
  8. ضایعات و نقص بینایی
  9. پوکی استخوان
  10. هموفیلوس یا باسیل فیفر (عامل ویروسی آنفولانزا)
  11. آلرژی
  12. آنتروکولیت نکروزان (بیماری روده ای که ۵۰ درصد به بالا باعث مرگ و میر میگردد و بیشتر در نوزادان نارس رخ میدهد)
  13. آسم
  14. عفونت ادراری
  15. اگزما
  16. عفونت خون
  17. کولیت زخم شونده روده (اسهال خونی)
  18. عفونت گوش میانی
  19. عفونت مننژیت (پرده های محافظتی مغز و نخاع)
  20. آنسفالیت (التهابات مغز)

فواید شیر مادر برای مادران

  • بازگشت تناسب اندام قبل از بارداری

اندام مادران شیرده به واسطه ی مصرف شدن تدریجی مقدار چربی که در دوران بارداری در بدن آنان ذخیره شده بود، زودتر به حالت عادی برمیگردد.

  • انقباض رحم و کاهش خون ریزی

مکیدن پستان بلافاصله بعد از تولد توسط نوزاد، به واسطه ی تحریک ترشح اکسی توسین {Oxytocin} (نقش اساسی در ارتباط عاشقانه و تولید مثل در قبل و بعد از زایمان دارد)، موجب انقباض رحم و در نتیجه کاهش خون ریزی مادر میگردد.

  • جلوگیری از ابتلا به سرطان پستان
  • جلوگیری از ابتلا به سرطان تخمدان
  • جلوگیری از ابتلا به سرطان مخاط رحم (آندومتر Endometrium)
  • کاهش نیاز به انسولین در مادران دیابتی
  • کاهش شانس حاملگی ناخواسته
  • کاهش ابتلا به پریود
  • افزایش اعتماد به نفس
  • کاهش وزن
  • جلوگیری از پوکی استخوان
  • کاهش ابتلا به دیابت
  • جلوگیری از ابتلا به ام اس MS {تصلب بافت چندگانه}
  • جلوگیری از شکستگی لگن

سایر فواید شیر مادر

  • لاکتوز بیشتر نسبت به دیگر شیر ها
  • مقدار مناسب نمک، فسفات و کلسیت {یک کانی کربناته و پایدارترین کربنات کلسیم (CaCO۳) است}
  • همیشه در دسترس
  • رایگان و مصرف راحت تر از سایر شیر ها
  • طعم بسیار عالی برای نوزادان
  • بر طبق نیاز های نوزاد شیر مادر هر روز تغییر میکند.
  • درجه حرارت به اندازه
  • شیر هر خانومی متناسب با نیاز های فرزند خود میباشد.
  • دارای هورمون های رشد ساختگی نیست.
  • راحت تر تمیز کردن مدفوع نوزاد نسبت به بقیه شیر ها
  • هیچگاه در پستان ترش و فاسد نمیشود

عوامل افزایش شیر مادر

  • آرامش و حمایت از مادر

اگر مادر به دلایلی نگران و عصبانی باشد، بترسد، درد داشته باشد، به خصوص اگر تغذیه با پستان دردناک باشد یا ناخواسته در وضعیتی قرار گیرد که باعث خجالت او شود، یا باور نداشته باشد که میتواند نوزادش را از پستان تغذیه نماید، همگی از عوامل بازدارنده ی جهش شیر بوده و باعث توقف ترشح شیر میگردد. از این رو توصیه میگردد مادران را حمایت کرده و رفتار مهربانی نسبت به آنان داشته باشید همچنین نگرانی آنها را برطرف کرده و اطمینان بدهید که میتوانند کودکشان را با پستان تغذیه کنند.

توجه: خوابیدن مادر به اندازه‌ی کافی و گردش در هوای آزاد بسیار مفید و تاثیر گذار است.

  • مکیدن نوزاد به دفعات زیاد و طولانی

میزان افزایش شیر نسبت به تقاضای کودک است. هم زمان با رشد نوزاد، اشتهای او بیشتر گشته و بیش‌تر مک میزند از این رو شیر بیش‌تری تولید میگردد. در نتیجه مکیدن نوزاد به دفعات زیاد و طولانی یکی از موثرترین راه های افزایش شیر مادر میباشد.

توجه: اگر کودک در ابتدا درست عمل مکیدن را انجام نمیدهد و رها مینماید، پس از سیر شدن کودک توصیه میشود شیر را با شیردوش خارج کنید تا تولید شیر کم نشود.

  • خواندن آیة‌ الکرسی

طبق احادیث خواندن آیه ی ۲۵۵ سوره ی بقره توسط مادران باعث افزایش شیر میگردد.

  • تغذیه مناسب

طبق مطالعات انجام شده خوردن موارد زیر و غذا به صورت منظم در افزایش شیر مادر تاثیر بسزایی دارد

  1. مواد قندی همچون {توت – میوه های شیرین}
  2. میوه های روغن دار {زیتون – نارگیل}
  3. کازئین نباتی {ماش – نخود – چای – باقلا – لوبیا}
  4. مایعات و میوه های آبدار {خربزه – هندوانه – شربت – آب میوه}
  5. خوارکی های دارای ویتامین A {سمنو – جوانه گندم}
  6. مواد کلسیم دار {گلابی – سوپ استخوان}
  7. استفاده از قطره شیر افزا (یک نوع قطره ی گیاهی که در داروخانه ها و عطاری ها یافت میشود)
  8. رازیانه
  9. شنبلیله
  10. ماءالشعیر