خواص یونجه – فواید عرق یونجه

خواص گیاه یونجه و عرق یونجه چیست؟چگونه در درمان بیماری ها از یونجه بهره ببریم؟

گیاه یونجه چیست؟

در این مطلب از بخش خواص گیاهان دارویی سایت طبیب باشی به بررسی خواص خارق العاده گیاه یونجه و نحوه درمان انواع بیماری ها و همچنین نحوه پرورش این گیاه می پردازیم.

یونجه، گیاهی است غریب که امروزه در اذهان عمومی تنها به درد علوفه دام می خورد، درحالی که در گذشته استفاده های فراوان از این گیاه پرفایده می شده است.این گیاه که عمدتاً در آسیا کشت می شود از اولین گیاهان دارویی شناخته شده برای بشر است.
«یونجه» که در فارسی به آن «اسپست باغی»، «سپست»، «سبیس» یا «درفا»، در افغانستان «اسپیشتا» و در ترکی بدان «یونجه»، به رومی «میدیکی»، به مصری «قضب» و به عربی «رطبه» یا همان «فصفصه» گویند، گیاهی است علفی، پایا و از تیره پروانه واران و همدسته شبدرها که ارتفاع آن تا یک متر می رسد. دارای ساقه های بلند و برگچه های نازک، نوک تیز و بیضی شکل. گل هایش غالباً بنفش، کوچک یا گاهی زردرنگ است و به شکل سیر، میوه «یونجه» مانند صدف بوده و دانه داخل میوه مانند لوبیا ولی کوچک تر از آن است. «یونجه» ریشه ای بسیار عمیق دارد که تا ۳ متر به عمق زمین نفوذ می کند، در نتیجه ویتامین ها و مواد معدنی را از خاک تهیه می کند. این گیاه از علف های خوب مراتع است و بهترین نوع آن سبز املس (نرم) است.

این گیاه در اکثر نقاط جهان رشد می کند و به صورت وحشی در بعضی نواحی معتدل آسیا و شمال آفریقا می روید که انواع و اقسام دارد. مزاج یونجه تازه در آخر اول گرم و تر و خشک آن، گرم و خشک است و قوتش تا ۵ سال باقی می ماند.

یونجه از نظر تغذیه عمومی غذایی کامل است که چاق می کند و آهن بسیاری دارد و خوردن آن تمام اعضای بدن را تقویت می کند، «یونجه» در درمان ضعف عمومی، ضعف بنیه، کم خونی و اعصاب مفید است و مغز و ستون فقرات را قوت می بخشد. این گیاه خوراکی با خواص تغذیه ای فوق العاده، منبع غنی از ویتامین های B ,K ,E ,D ,A و همچنین املاح معدنی نظیر کلسیم، اسیدفولیک، منیزیم، پتاسیم به حساب می آید و البته مصرف خشک آن تأثیرگذارتر خواهد بود.

از دیگر فواید گیاه یونجه این است که حاوی مقدار قابل توجهی پروتئین است. علاوه بر این ریشه گیاه یونجه قابلیت آن را دارد که تا عمق ۱۸ متری زمین هم پیشروی کرده و ویتامین ها و مواد معدنی بیشتری را از خاک جذب کند.

بررسی های گذشته حاکی از آن است که مصرف گیاه یونجه می تواند در پاک سازی روده از مواد سمی موثر باشد. همچنین گیاه یونجه کلسترول بد را کاهش می دهد و در تصفیه خون نقش دارد.

این سوپرغذا، به ویژه در آفریقای جنوبی، استرالیا، نیوزیلند و انگلستان نامیده می شود. با این حال در آمریکای شمالی، به عنوان یونجه شناخته می شود. این یک گیاه گلدار چند ساله است که بخشی از خانواده بنشن ها است و گیاه نیز در نظر گرفته شده است. معمولا در سیلو، چمن، یونجه، پوشش محصول و کود سبز نگهداری می شود ، گیاه یونجه در سرتاسر جهان رشد می کند، اما بومی آب و هوای معتدل گرم است.یونجه را به گونه های متفاوتی همچون دم کرده، پخته و یا مربا می توان مصرف کرد.

تاریخچه یونجه

گیاه یونجه در جنوب آسیا به وجود آمد. اولین بار در ایران باستان کشت شد سپس آن را در حدود ۴۹۰ سال قبل از میلاد به یونان معرفی کرد، زمانی که پارسها به قلمرو یونان حمله کردند. در آمریکا، گیاه یونجه توسط اسپانیایی ها و پرتغالی ها معرفی شد. در سالهای ۱۸۰۰، بسیاری از مناطق در جنوب غربی ایالات متحده شروع به تولید این گیاه کردند. با این حال، زمان زیادی در بخش شرقی کشور پرورش داده میشد.

استفاده باستانی از گیاه یونجه

طب سنتی چینی از برگ یونجه برای از بین بردن زخم ها و تحریک اشتها استفاده کرده است. داروهای آیورودای بومی از آن برای بهبود تولید سلول های خون و آرتریت، احتباس آب و زخم ها استفاده کرده است.

در قرن شانزدهم، استعمارگران اسپانیا از یونجه به عنوان غذا برای اسب خود استفاده کردند. آنها معتقد بودند که گیاه یونجه غذای بهتر از چمن است. بومیان آمریکایی از دانه های آن به عنوان یک افزودنی مواد مغذی استفاده می کنند آنها همچنین برای توقف لخته شدن خون و درمان زردی از آن استفاده کردند.

آمریکایی ها از آن برای مبارزه با مشکلات قاعدگی، مشکلات ادراری و خشکی و شوره پوستی استفاده می کردند. علاوه بر این، گیاهپزشکان سالهای ۱۸۰۰ از گیاه یونجه برای درمان کم خونی، سوء هاضمه و دیسپپسی استفاده می کردند.

فواید و خواص یونجه

واقعا سخت به این باور رسیده اید که این شاخه های کوچک می توانند شگفتی هایی در بدن شما انجام دهند خب، بهتر است آن را باور کنید! خواص فوق العاده ای که از گیاه یونجه دریافت می شود ،از این قرار است:

  • کمک می کند تا کلسترول کاهش یابد.
  • گیاه یونجه دارای محتوای سافین بالا است.
  • این ترکیبات گیاهی شناخته شده برای کاهش سطح کلسترول است.

چطور؟

یونجه جذب کلسترول در روده را کاهش می دهد. همچنین دفع ترکیبات مورد استفاده برای انباشتگی کلسترول را افزایش می دهند.علاوه بر این، مطالعات نشان می دهد که مصرف یونجه سطح لیپوپروتئین با چگالی بالا را افزایش می دهد.

کاهش میزان چربی در شریان ها مشاهده شد. و به عنوان یک ضد هایپرلپیدرمیک شناخته شده است. این به این معنی است که سطح چربی خون را پایین می آورد. کاهش میزان چربیها می تواند، به کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی ناشی از سطح کلسترول بالا کمک کند.

یونجه ی پخته ملین و خشک آن قابض است، تازه آن نفاخ و افزاینده شهوت است.

مداومت در خوردن شربت یونجه چاق کننده و مولد خون صالح و ضماد کوبیده آن با عسل محلل ورم سرد و با سرکه محلل ورم گرم است.

یونجه مدر حیض است خصوصاً چون در حمام یا بعد از آن تناول نمایید و جهت خشونت سینه و سرفه نافع است.

خوراک آن شیر و منی را زیاد می کند به خصوص تخم یونجه.

مقدار ویتامین C آن ۲ برابر «جعفری» و ۴ برابر «لیموترش» است و ویتامین A آن از «شب کوری» جلوگیری می کند.

یونجه همچنین مقداری ویتامین D داشته و سرشار از ویتامین K است که خوردن آن از خونریزی جلوگیری می کند و پخته آن برای رفع یبوست مفید است.

ضماد پخته یونجه روزی ۲ بار جهت رعشه مفید است.

ترکیبات شیمیایی یونجه بر حسب آن که عمل تجزیه روی این گیاه جوان (قبل از گل دادن) یا در آغاز گل دادن و یا پس از پیدایش گل انجام گیرد تفاوت می نماید. به طوری که در گیاه جوان، مقدار پروتئین ها زیادتر از آغاز گل دادن و برعکس مواد سلولزی و هیدرات های کربن آن کمتر است. آنزیم های بسیاری در یونجه یافت می شود که از آن ها می توان به اینورتاز و پکتیناز اشاره کرد. «یونجه» شامل حدود ۲۰ درصد پروتئین می باشد. علاوه بر این ها حاوی هیدرات های کربن، دیاستازها، نوعی ساپوتین با اثر عطسه آور، ستن ها، دو ماده رنگی، اسید فسفریک و ویتامین های مختلف است. در خاکستر آن مقدار زیادی آهک، پتاس، اسید فسفریک، کمی منیزیم، آهن و به مقدار جزئی «آرسنیک» و «سیلیس» است.

فواید و خواص یونچه برای مبارزه با سرطان پستان

این گیاه فوق العاده شامل فیتواستروژن و ترکیبات گیاهی است که به افزایش سطح استروژن کمک میکند ؛ مطالعات نشان می دهد که این ترکیبات خطر مرگ و عود بیماران مبتلا به سرطان پستان را کاهش می دهد و در کاهش عوارض یائسگی و خونریزی بیش از حد کمک می کند.

کاهش علائم یائسگی با یونجه

کمبود استروژن علت اصلی یائسگی است ، از آنجایی که گیاه یونجه دارای فیتواستروژن است، برای زنان یائسه بسیار مفید می باشد. مطالعات نشان می دهد که مصرف این گیاه می تواند تعرق شبانه را حل کند و همچنین باعث از بین رفتن گرگرفتگی ها شود.

یونجه برای رفع خشگی واژن و عوارض قاعدگی

همچنین با خشکی واژن، سردرد، از دست دادن میل جنسی و تغییرات خلقی مبارزه می کند ؛ زنان مبتلا به خونریزی شدید قاعدگی، می توانند از یونجه بهره مند شوند. ویتامین K همچنین ویتامین انعقاد خون است و می تواند باعث جلوگیری از خونریزی بیش از حد شود.

بیات مصرف گیاه یونجه را برای افراد سردمزاج مفید دانست و خاطرنشان کرد: افرادی که دارای مزاج گرم هستند بهتر است با احتیاط از این گیاه استفاده کنند.

جلوگیری از پوکی استخوان با یونجه

محتوای ویتامین K بالا در یونجه مناسب سلامت استخوان است. بدن انسان نیاز به ویتامین K دارد تا از کلسیم به درستی استفاده کند.یونجه همچنین دارویی است که می تواند شما را در برابر پوکی استخوان محافظت کند.

یونجه برای دیابت

مطالعات انجام شده توسط مجله علوم دارویی پاکستان نشان داد که گیاه یونجه توانایی کاهش میزان قند خون را دارد. کار را با افزایش آزاد سازی انسولین از پانکراس انجام می دهند.سطح قند خون تنظیم شده برای درمان دیابت ضروری است ،همچنین مصرف یونجه باعث کاهش وابستگی به انسولین میشود.

بهبود عملکرد دستگاه گوارش با مصرف یونجه

مصرف منظم گیاه یونجه به بسیاری از مشکلات گوارشی کمک می کند. شامل درد های شکمی ناشی از گاز، گاستریت، تهوع، سوء هاضمه، یبوست و تحریک اشتها است.

به این دلیل است که گیاه حاوی هشت آنزیم است که هضم کلی را ترمیم می کنند همچنین، از آنجایی که به خانواده بنشن تعلق دارد، محتوای فیبر آن به طور طبیعی سیستم گوارش را تسهیل می کند.

با این حال، به منظور کمک به هضم، باید آنرا به عنوان جوانه، دانه، آب، و یا به عنوان برگ های خشک شده در چای، قرص و یا بصورت پودر فرم گرفته شده اضافه کرد.

یونجه برای کمک به مشکلات کلیه

میزان مصرف یونجه می تواند برای کسانی که در معرض شرایط سخت کلیوی هستند مفید باشد. همچنین کلیه های کم کار با استفاده منظم از یونجه بهبود می یابند. که موجب کاهش سطح اوره خون می شود. علاوه بر این، باعث تسکین کراتینین می شود. این باعث می شود تا آب بدن ذخیره شود ؛ علاوه بر این، گیاه یونجه نیز می تواند از سنگ کلیه خلاصتان کند..

یونجه ، پوستی سالم و بی نقص به شما ارمغان می دهد:

یونجه ترکیباتی دارد که در برداشتن علائم کشش پوست موثر هستند ؛ همچنین، مصرف منظم یونجه نیز در کمال شگفتی با بیماری های پوستی مبارزه می کند. این جوانه در درمان اگزما و پسوریازیس بسیار موثر است. برای کسانی که در حال مبارزه با خشکی پوست هستند، مصرف کمی یونجه کمک بزرگی خواهد بود محتوای کلروفیل و محتوای ویتامین A، پوست را نرم و مطمئن می سازد که پوست به خوبی مرطوب شود.

یونجه ، شرایط مو را بهبود می بخشد و از ریزش آن جلوگیری می کند:

ویتامین ها و هورمون های تشکیل دهنده گیاه یونجه گردش خون را افزایش می دهد و آنتی اکسیدان ها را برای فولیکول های مو فراهم می کند. و محکم و سالم بودن مو را تضمین می کند. مواد مغذی دیگر نیز در بهبود و درمان ریزش مو بسیار عالی هستند یکی دیگر از مواد مغذی مفید موجود در یونجه، سیلیس است که باعث رشد موهای سالمتر می شود.

هشدارهای ویژه:چه کسانی بدون مشورت با پزشک نباید گیاه یونجه مصرف کنند؟

  • بارداری یا تغذیه با شیر مادر:استفاده از یونجه در مقادیر بیش از آنچه که معمولا در یک وعده غذایی باید مصرف شود، احتمالا در طول بارداری و شیردهی، بدون ریسک نیست. شواهدی وجود دارد که یونجه ممکن است مانند منبع استروژن عمل کند و این بر روی بارداری تاثیر می گذارد.
  • در مورد بیماری های سیستم ایمنی بدن مانند مولتیپل اسکلروز (MS)، لوپوس (لوپوس اریتماتوز سیستمیک، SLE)، آرتریت روماتوئید (RA) یا سایر شرایط:یونجه ممکن است سبب شود که سیستم ایمنی بدن فعال تر شود و این می تواند علائم را افزایش دهد.
  • از بیماری های ایمنی بدن. دو مورد گزارش شده از بیماران مبتلا به SLE وجود دارد که پس از مصرف محصولات یونجه طولانی مدت در معرض بیماری قرار دارند. اگر یک نقص سیستم ایمنی دارید، بهتر است از مصرف یونجه جلوگیری کنید تا زمانی که بیشتر در مورد آن پرس وجو کنید.
  • بیماری های حساس به هورمون، مانند سرطان پستان، سرطان رحم، سرطان تخمدان، اندومتریوز یا فیبروئید رحم:یونجه ممکن است اثرات مشابهی با استروژن هورمون زنانه داشته باشد. اگر شرایطی دارید که با قرار گرفتن در معرض استروژن ممکن است بدتر شود، از یونجه استفاده نکنید.

دیابت:

یونجه ممکن است سطح قند خون خود را کاهش دهد.اگر دچار دیابت هستید و یونجه مصرف می کنید، سطح قند خون خود را دقیقا کنترل کنید.

پیوند کلیه:

یک گزارش از رد پیوند کلیه پس از استفاده ۳ ماهه از مکمل حاوی یونجه و کوهوش سیاه وجود دارد. این نتیجه ،به علت خواص یونجه نسبت به Cohosh سیاه است، شواهدی وجود دارد که یونجه می تواند سیستم ایمنی بدن را تقویت کند و این ممکن است سایکلساپرین را خنثی کند.

ترک اعتیاد با یونجه

روش پزشکان قدیم ایران در معالجه اعتیاد، ساختن داروهایی بود که معتاد را نسبت به خود اعتیاد متنفر و حساس می کرد و برای این کار معمولاً از تعفن یونجه، افسنتین و چند گیاه دیگر استفاده می کردند. اخیراً داروسازان سنتی هند یونجه تازه را خرد کرده ۲ ماه در الکل خیسانده و بعد یک استکان آن را با مقداری آب موقع خماری به معتاد می خورانند و بعد دستور می دهند که از ماده مورد اعتیاد خود استفاده کند. محلول الکلی یونجه به علت داشتن ماده صابونی (ساپونین) شخص را ناراحت کرده و نسبت به ماده مورد اعتیاد متنفر و بیزار می سازد و تا مدتی زیاد از آن بدش می آید. این روش سابقاً در ایران برای درمان اعتیاد به الکل بود، اکنون برای معالجه معتادان به تریاک و سیگار و حتی هروئین به کار رفته و نتایج عالی داده است.

روش تهیه شربت با “یونجه “

برای تهیه شربت یونجه ۳۰۰ گرم یونجه خشک را در یک لیتر آب می جوشانند تا نصف شود، سپس آن را با فشار صاف نموده و با ۹۰۰ گرم قند یا شکر شیرین کرده روزی ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم مصرف کند.

یونجه را می توان دم کرده و آن را به صورت چای نوشید. همچنین می توان این گیاه را به صورت کپسول و همچون قرص های مولتی ویتامین روزانه مصرف کرد.

مصرف یونجه به صورت خام باعث ایجاد نفخ می‌شود، یونجه را به گونه‌های متفاوتی همچون دم‌کرده، پخته و یا مربا می‌توان مصرف کرد.

خواص عرق یونجه

یونجه طبیعت معتدل دارد.
معالج رعشه و ناراحتی های عصبی
چاق کننده
نیروبخش
کاهش قند خون
ضد شبکوری
درمان نرمی استخوان
تصفیه خون
نرم کننده سینه
قابض
ازدیاد شیر مادران
قاعده آور
موثر در ترک اعتیاد
دارای ویتامین A و B

عضو پیوسته انجمن علمی طب‌سنتی ایران با بیان اینکه قوت یونجه خشک تا ۵ سال است، ادامه داد: می‌توان یونجه کوبیده شده را برای درمان ورم بدن به‌کار برد هر چند عرق یونجه نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد اما تأثیر آن سریع از بین می‌رود.

روش پرورش گیاه یونجه

خودتان یونجه پرورش دهید:

برای اطمینان از این که جوانه یونجه هایی که مصرف میکنید کاملا طبیعی و ایمن هستند، چرا خودتان تهیه نمی کنید؟ بله! امکان پذیر است! برای این کار نیاز به یک کوزه بزرگ گِلی، کمی پارچه، یک تکه صافی، و البته کمی بذر یونجه است. اطمینان حاصل کنید که دانه های خود را از فروشگاه های معتبر خریداری کنید.

حالا شروع کنیم:

اول، ۲ قاشق غذاخوری از دانه های یونجه را برروی کوزه بریزید. روی آنها چند اینچ آب سرد بریزید بعد، بالای شیشه یا کوزه را با پارچه صافی بپوشانید. و با کش لاستیکی ببندید.

اطمینان حاصل کنید که بذر کاملا به مدت یک شب خیس میخورد. همچنین، مطمئن شوید که شیشه را در یک مکان دور از نور مستقیم خورشید قرار دهید. صبح روز بعد، آب را تخلیه کنید.

برای چند روز آینده، بیشتر یا کمتر همین فرایند را ادامه دهید. بذر را در صبح و عصر با پر کردن شیشه با آب سرد مرطوب کنید، و آب اضافه را تخلیه کنید.

جوانه ها معمولا در ۳ یا ۴ روز ظاهر می شوند.

روند ” شستشو، تخلیه، تکرار” را تا زمانی که شما شروع به مشاهده سبزینه از جوانه های به طور کامل رشد یافته نکرده اید ادامه دهید.جوانه های اضافه را برای استفاده بعدی در یخچال نگهداری کنید.

به خاطر داشته باشید که شما باید جوانه های یونجه را از ۳ تا ۴ روز پس از ذخیره سازی آنها مصرف کنید.